Główny Urząd Statystyczny przygotował raport podsumowujący efekty, jakie przyniosła reforma systemu gospodarki odpadami z 2013 r. Analiza obejmuje lata 2012-2016.  

Z raportu wynika, że po wejściu w życie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, odnotowano spadek odpadów zmieszanych w 2013 roku w stosunku do roku 2012 o 4,4 proc.. W latach 2014-2015 ilość odebranych odpadów zmieszanych kształtowała się na podobnym poziomie. W ramach uszczelnienia systemu gospodarki odpadami gminy przeprowadzały kontrole czy mieszkańcy mają podpisane umowy na odbiór odpadów komunalnych z nieruchomości zamieszkałych i niezamieszkałych. W 2016 roku odnotowano wzrost odpadów zmieszanych w stosunku do roku 2015, o 4,6 proc.

Z analiz GUS wynika, że w ubiegłym roku w przeliczeniu na 1 mieszkańca największy wzrost ilości odebranych odpadów zmieszanych w stosunku do 2012 roku wystąpił w województwie warmińsko-mazurskim i wyniósł 23 proc. W woj. małopolskim wzrost sięgnął 16 proc., a wielkopolskim 9 proc. W woj. mazowieckim i zachodniopomorskim odnotowano przyrost o 6 proc. W woj. śląskim zauważalny był natomiast spadek ilości odpadów zmieszanych o 12 proc., a w woj. łódzkim 8 proc.

Przybywa odpadów z gospodarstw domowych

W latach 2012-2015 udział odpadów komunalnych z handlu, małego biznesu, biur i instytucji oraz usług komunalnych zmalał, podczas gdy odpadów z gospodarstw domowych zwiększył się. W 2016 roku prawie 90 proc. odpadów komunalnych pochodziło z gospodarstw domowych, 2 proc. - z usług komunalnych (czyszczenie placów, ulic i cmentarzy), a pozostała część z handlu, małego biznesu, biur i instytucji.

Wzrasta ilość śmieci zebranych selektywnie

W latach 2012-2016 w Polsce miał miejsce wzrost ilości odpadów komunalnych zebranych selektywnie. Największy wzrost ilości odpadów zebranych selektywnie odnotowano w 2014 roku w stosunku do roku 2013 - aż o 60 proc. Rok 2014 był pierwszym pełnym rokiem obowiązywania wprowadzonej nowelizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. W 2015 roku w stosunku do roku 2014 wzrost odpadów zebranych selektywnie wyniósł 23 proc., a w roku 2016 w stosunku do 2015 sięgnął 17 proc.

W latach 2012-2016 odnotowano czterokrotny wzrost ilości odpadów zebranych selektywnie w przeliczeniu na 1 mieszkańca w województwach: śląskim, podlaskim i świętokrzyskim. W województwach: lubelskim, dolnośląskim, opolskim i pomorskim odnotowano trzykrotny wzrost tych odpadów. W pozostałych dziewięciu województwach ilość odebranych odpadów w analizowanym okresie podwoiła się.

Spalamy coraz więcej  

W 2016 roku w stosunku do roku 2012 ilość odpadów przekształconych termicznie zwiększyła się czterdzieści dwa razy. Tak duży wzrost strumienia odpadów kierowanych do przekształcenia termicznego spowodowany był uruchomieniem nowych spalarni odpadów komunalnych, które rozpoczęły działalność na przełomie 2015/2016 r.

Na wzrost ilości odpadów kierowanych do przekształcenia termicznego miało również wpływ rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 8 stycznia 2013 r. w sprawie kryteriów oraz procedur dopuszczania odpadów do składowania na składowisku. Wprowadziło ono od 1 stycznia 2016 roku zakaz składowania odpadów po mechanicznej obróbce oraz odpadów komunalnych, dla których ciepło spalania wynosi powyżej 6 MJ/kg. Ilość odpadów komunalnych zmieszanych poddanych obróbce biologicznej wzrosła pięciokrotnie, podczas gdy składowanych spadła aż o 30 proc.

Porównując kierunki przetwarzania odpadów zmieszanych i zebranych selektywnie można zaobserwować, że do składowania trafia ponad 50 proc. odpadów zmieszanych i tylko 4 proc. odpadów zebranych selektywnie. Przekształceniu termicznemu poddano 16 proc. odpadów zmieszanych i 5 proc. zebranych selektywnie. Do recyklingu trafia tylko 15 proc. odpadów zmieszanych, a odpadów zebranych selektywnie aż 63 proc. Do przekształcenia biologicznego kierowanych jest 13 proc. odpadów zmieszanych, a odpadów zebranych selektywnie 28 proc.

mp/