W swoim dorocznym sprawozdaniu Krajowa Rada Regionalnych Izb Obrachunkowych poinformowała, że jeszcze w 2014 r. gminy przeznaczyły na inwestycje o 17,8 proc. więcej środków niż w roku poprzednim, a w 2015 r. ponownie nastąpił spadek wydatków inwestycyjnych - o 6,2 proc. Z kolei rok 2016 minął pod znakiem mocnego wyhamowania inwestycji gmin, wskaźnik dynamiki wyniósł 74,9 proc., przy czym aż 1 550 gmin (64,3 proc. ogółu gmin) ograniczyło wydatki inwestycyjne, w tym w 683 jednostkach odnotowano spadek o co najmniej 50 proc. poziomu roku ubiegłego.

Wydatki na inwestycje zwiększyły 862 gminy, z tego w 350 spośród nich wzrost nie przekroczył 30 proc. wydatków roku poprzedniego, a w 512 gminach wydatki na inwestycje wzrosły o co najmniej 30 proc. (w 189 gminach ponad dwukrotnie).

Zdaniem autorów opracowania spadek wydatków inwestycyjnych gmin w ubiegłym roku wynikał głównie z niższej kwoty uzyskanych dotacji unijnych. Było to efektem m.in. okresu przejściowego w rozdysponowywaniu funduszy UE ze starej i nowej perspektywy, w której wydłużono okres przygotowywania procedur unijnych i konkursy dla samorządów ruszyły dopiero w drugiej połowie 2016 r.

Rok 2016 był dla większości gmin okresem przygotowań projektów do nowej perspektywy i w związku z tym wydatki na inwestycje realizowane w ramach projektów współfinansowanych ze środków zagranicznych były 6,6-krotnie niższe w stosunku do 2015 r. Przy czym kwota wydatków na inwestycje finansowane wyłącznie środkami własnymi pozostała na poziomie zbliżonym do roku poprzedniego (105,3 proc.).

W co inwestowały gminy w 2016

Główne kierunki inwestowania samorządów nie zmieniają się od lat. W 2016 r. wydatki przeznaczone przez jst na budowę i modernizację dróg - choć ich wartość spadła w stosunku do roku ubiegłego - osiągnęły najwyższy udział w inwestycjach ogółem, stanowiąc blisko połowę wszystkich samorządowych wydatków inwestycyjnych (46,9 proc.), przy czym ponad 1/3 inwestycji drogowych zrealizowały gminy (38,6 proc.).

Kolejnymi dziedzinami inwestowania, choć już nie tak znaczącymi, były zadania związane z oświatą (10,4 proc.) oraz gospodarką komunalną i ochroną środowiska (9,0 proc.), w których dominowały gminy realizując odpowiednio 52,2 proc. i 63,1 proc. poziomu inwestycji w tych dziedzinach.

Gminy - wspólnie z miastami na prawach powiatu - realizowały również najwięcej inwestycji z zakresu gospodarki mieszkaniowej (odpowiednio 44,1 proc. i 44,4 proc.), kultury fizycznej (48,3 proc. i 45,7 proc.) oraz kultury i ochrony dziedzictwa narodowego (45,3 proc. i 31,8 proc.).

             Źródło: Sprawozdanie z działalności RIO i wykonania budżetu przez JST w 2016 r.

mp/