Mapa (nie)pamięci to próba spojrzenia na biłgorajską społeczność żydowską przez pryzmat jej obecnych mieszkańców. Część z nich miała żydowskich kolegów i koleżanki, chodziła z nimi do szkoły, odwiedzała ich w domach. Dla innych żydowscy mieszkańcy to część historii lokalnej miasteczka, o której chcą pamiętać i dzielić się swoją wiedzą w tym obszarze. Historia miasta w dużej mierze nawiązuje do historii polskich Żydów. Po II wojnie światowej krajobraz miasteczka diametralnie się zmienił, a pamięć o mieszkańcach żydowskiego pochodzenia została zatarta. Od kilkunastu lat trwa jej przywracanie. Celem Mapy(nie) pamięci jest próba zebrania wspomnień i historii związanych z biłgorajskimi Żydami i opracowanie ich w formie elektronicznej. O opowieści o nieistniejącym już mieście żydowskim poprosiłam także osoby, które urodziły się już po wojnie i ich pamięć na temat żydowskiej historii Biłgoraja jest zapożyczona od innych. W ten sposób powstała subiektywna mapa pamięci lub niepamięci.

Ma mapie (nie)pamięci można wyróżnić kilka punktów. Opowieści z nimi związane składają się historię relacji panujących w Biłgoraju przed wojną. Pokazują miejsca, których już nie ma w połączeniu z istniejącym krajobrazem miasta. Nie wyczerpują tematu pamięci o biłgorajskich Żydach, a raczej go otwierają i pokazują przestrzenie, które warto dalej przeszukiwać. Pokazują złożoność problematyki pamięci powojennej o mieszkańcach miasteczka, którzy już nie powrócili do swoich domów, sklepów. Dawne koleżanki już nigdy więcej nie pojawiły się w szkolnych progach. Po żydowskiej społeczności pozostało też trochę materialnych śladów, wszystkie one składają się na dziedzictwo kulturowe miasta.


Autorką koncepcji projektu i wykonania jest Magdalena Kawa - ur. w Biłgoraju, ukończyła politologię oraz turystykę i rekreację. Obroniła doktorat na temat Holokaustu w dyskursie publicznym. Pracuje w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Chełmie. Współpracuje ze Stowarzyszeniem Dla Ziemi, w którym zajmuje się edukacją międzykulturową. Współtworzy Fundację Instytut Kultury Cyfrowej organizując projekty z zakresu edukacji medialnej.

Projekt był realizowany od lipca do grudnia 2015 roku w ramach przyznanego stypendium. - Składam podziękowania wszystkim moim rozmówczyniom i rozmówcom za poświęcony czas, bezinteresowne dzielenie się swoją wiedzą i kontaktami. Dziękuję także Dyrektorowi LO im. ONZ w Biłgoraju Panu Marianowi Klesze za wyrażenie zgody na przeprowadzenie badań ankietowych wśród młodzieży - mówi autorka projektu Magdalena Kawa.

Projekt został zrealizowany w ramach stypendium z budżetu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.